Án lệ mới về tình tiết tăng nặng 'cố tình thực hiện tội phạm đến cùng'

(CSPLO) – Theo Án lệ 73/2025, hành vi bị cáo đe dọa không cho các ngư phủ khác cứu giúp bị hại là hành vi cố tình thực hiện tội phạm đến cùng.

TAND Tối cao vừa công bố 10 án lệ đã được Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao thông qua.

Trong đó, có Án lệ số 73/2025/AL về việc áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng”.

Nguồn án lệ dựa trên Bản án hình sự sơ thẩm số 02/2020/HS-ST ngày 8-1-2020 của TAND tỉnh Cà Mau về vụ án giết người đối với bị cáo D. Án lệ này cũng do TAND tỉnh Cà Mau đề xuất.

Hình minh họa.

Nội dung vụ án được chọn làm án lệ

Theo hồ sơ, khoảng 22 giờ ngày 14-3-2019, ghe biển đang neo đậu tại vùng biển tỉnh Cà Mau để cho các ngư phủ nghỉ ngơi. Trên ghe có 12 ngư phủ.

Lúc này, T lấy sạc điện thoại của T4 để sử dụng, T4 không cho nên cả hai cự cãi với nhau. T4 dùng tay đánh T, T dùng dao đâm T4 hai nhát làm trầy xước da.

T4 từ cabin tầng trên trèo xuống cabin tầng dưới chỗ D đang nằm ngủ, D hỏi có chuyện gì thì T4 nói bị T dùng dao đâm. Sau đó, T4 đi đến bếp nấu ăn lấy con dao ném về phía T nhưng không trúng, T4 kêu D “đập chết mẹ nó cho tao”.

Nghe T4 nói, D đồng ý và đi xuống hầm máy lấy ống tuýp sắt đi theo mạn phải ghe ra phía trước. Lúc này, T4 lấy cây dao (cây dao T4 ném T trước đó) cầm trên tay phải và đi về phía T. Thấy T4 cầm dao đi đến, T cầm dao đi đến ứng chiến và cả hai thủ thếđánh nhau. D đi từ mạn phải đến đứng sau lưng T, dùng hai tay cầm ống tuýp sắt đưa lên đánh từ trên xuống trúng vào vùng gáy của T một cái làm cho T rơi xuống biển.

Lúc này, các ngư phủ trên ghe thấy T trôi tự nhiên theo dòng nước nên định nhảy xuống cứu vớt T lên thì D nói: “Thằng nào nhảy xuống tao đánh chết mẹ hết” nên không ai dám nhảy xuống cứu vớt T.

Tài công của ghe rọi đèn tìm T, nhưng do nước chảy xiết không tìm được nên báo cho chủ trong đất liền biết để đến Đồn biên phòng trình báo. Sau đó, ghe biển nêu trên vào đến đất liền giao D cho cơ quan chức năng xử lý.

Qua kết quả thông báo truy tìm trên các phương tiện thông tin truyền thông và kết quả làm việc với gia đình nạn nhân đến nay vẫn chưa tìm được thi thể của nạn nhân T.

VKSND tỉnh Cà Mau truy tố bị cáo D về tội giết người theo điểm n khoản 1 Điều 123 của BLHS.

Tại phiên tòa, bị cáo D thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội như cáo trạng truy tố và không có ý kiến tranh luận, chỉ xin giảm nhẹ hình phạt.

Đại diện VKS đề nghị phạt bị cáo từ 13 năm đến 15 năm tù và bồi thường 100 lần mức lương cơ sở cho gia đình bị hại.

Quyết tâm thực hiện tội phạm đến cùng

TAND tỉnh Cà Mau cho rằng về tội danh, khi biết T4 bị T dùng dao gây thương tích, D bênh vực T4 nên dùng tuýp sắt đánh vào vùng gáy của T một cái làm cho T rơi xuống biển, đồng thời đe dọa không cho các ngư phủ trên ghe cứu vớt. Đến nay vẫn chưa tìm thấy xác của T.

Chỉ vì nguyên nhân mâu thuẫn giữa T4 và T, lẽ ra bị cáo phải can ngăn nhưng lại tham gia đánh nhau, dùng khúc tuýp sắt là hung khí nguy hiểm đánh vào vùng trọng yếu trên cơ thể anh T làm anh T rơi xuống biển, không tìm thấy xác. Diễn biến hành vi phạm tội của bị cáo được nhiều ngư phủ trên ghe chứng kiến.

Cơ quan điều tra cũng đã cho bị cáo tiến hành thực nghiệm điều tra, kết quả thực nghiệm điều tra phù hợp với lời trình bày của bị cáo và các ngư phủ trên ghe. Do đó, có đủ cơ sở kết luận hành vi phạm tội của bị cáo là côn đồ, đủ yếu tố cấu thành tội giết người.

Theo HĐXX, hành vi của bị cáo dùng ống tuýp sắt đánh vào vùng gáy của bị hại T làm cho bị hại rơi xuống biển, sau đó còn có thái độ đe dọa: “Thằng nào nhảy xuống tao đánh chết mẹ hết”, bỏ mặc cho hậu quả xảy ra và thực tế đến nay vẫn không tìm được xác bị hại, gia đình đã làm thủ tục khai tử cho bị hại T vào ngày 24-10-2019.

Tại phiên tòa, HĐXX cho bị cáo và đại diện hợp pháp bị hại nhận diện qua ảnh và đều xác định đúng là bị hại T nên hành vi nêu trên của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội giết người. Hậu quả chết người chỉ có ý nghĩa trong quyết định hình phạt, không ảnh hưởng đến việc định tội danh đối với bị cáo.

Vì vậy, cáo trạng truy tố bị cáo D về tội giết người theo điểm n khoản 1 Điều 123 BLHS là có căn cứ.

Xét tính chất, mức độ và hậu quả do hành vi của bị cáo D gây ra là rất nguy hiểm cho xã hội, thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng. Hành vi phạm tội của bị cáo gây tâm lý hoang mang, lo sợ trong quần chúng nhân dân, làm mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương. Nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo là do bản tính côn đồ, coi thường pháp luật, muốn giải quyết mâu thuẫn bằng vũ lực.

Khi bị hại T rơi xuống biển, bị cáo có hành vi đe dọa không cho các ngư phủ khác cứu giúp. Điều này cho thấy, bị cáo quyết tâm thực hiện tội phạm đến cùng, mong muốn anh T phải chết.

Vì vậy, cần phải áp dụng một hình phạt nghiêm khắc, cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian dài nhằm đảm bảo tính răn đe, giáo dục cải tạo bị cáo và phòng ngừa chung cho toàn xã hội.

Hành vi bị cáo đe dọa không cho các ngư phủ khác cứu giúp bị hại là hành vi cố tình thực hiện tội phạm đến cùng nên bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm e khoản 1 Điều 52 của BLHS. Tuy nhiên, bị cáo có thái độthành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bản thân chưa có tiền án tiền sự, không biết chữ, hạn chế nhận thức pháp luật…

Từ đó, HĐXX xử phạt bị cáo D 15 năm tù về tội giết người, buộc bị cáo D bồi thường cho đại diện hợp pháp của bị hại tổn thất tinh thần với số tiền là 149 triệu đồng.

Nội dung án lệ

Về tội danh: Vào khoảng 22 giờ ngày 14-3-2019, trên ghe biển mang tên X đang neo đậu tại tọa độ 07001’N-104030’E thuộc vùng biển tỉnh Cà Mau, khi biết T4 bị T dùng dao Thái Lan gây thương tích, D bênh vực T4 nên dùng tuýp sắt đánh vào vùng gáy của T một cái làm cho T rơi xuống biển, đồng thời đe dọa không cho các ngư phủ trên ghe cứu vớt. Đến nay vẫn chưa tìm thấy xác của T.

Về các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Hành vi bị cáo đe dọa không cho các ngư phủ khác cứu giúp bị hại là hành vi cố tình thực hiện tội phạm đến cùng nên bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm e khoản 1 Điều 52 BLHS.